Obywatelska platforma informacyjna
Pacjent Ma Prawo
Wiedzieć. Pytać. Decydować.
Obywatelska platforma o prawach pacjenta, medycynie integracyjnej i skutkach projektu nowelizacji (UD207), potocznie nazywanego „lex szarlatan". Popieramy ochronę pacjentów przed oszustwem — ale sprzeciwiamy się rozwiązaniom, które mogą ograniczyć świadomą decyzję pacjenta, wolność rozmowy z lekarzem i rozwój bezpiecznej medycyny integracyjnej.
Inicjatywa obywatelska. Treści oparte na źródłach publicznych i oficjalnych dokumentach.
Trzy prawa, które chronimy
Prawo do informacji
Pacjent ma prawo wiedzieć, jakie są dostępne metody leczenia — konwencjonalne, komplementarne i integracyjne. Bez rzetelnej informacji świadoma decyzja jest niemożliwa.
Prawo do świadomej zgody
Pacjent ma prawo pytać, dyskutować z lekarzem i otrzymywać odpowiedzi. Wolność rozmowy medycznej jest warunkiem zaufania i bezpieczeństwa.
Prawo do bezpiecznej regulacji
Ochrona pacjenta przed oszustwem musi iść w parze z ochroną przed nieprecyzyjnymi przepisami i arbitralną decyzją administracyjną.
Nie bronimy oszustwa. Bronimy praw pacjenta.
Każde oszustwo medyczne powinno być ścigane — w tym fałszywe obietnice wyleczenia, zniechęcanie do leczenia onkologicznego czy wykorzystywanie chorych. Problem zaczyna się wtedy, gdy przepisy są tak szerokie, że mogą objąć także odpowiedzialnych lekarzy, terapie wspomagające o udokumentowanej skuteczności, debatę naukową czy medycynę integracyjną prowadzoną zgodnie z bezpieczeństwem i zgodą pacjenta.
Pięć głównych ryzyk projektu UD207
Nieprecyzyjna definicja pseudomedycyny
Projekt nie definiuje wystarczająco precyzyjnie, co odróżnia szarlatanerię od terapii wspomagającej. Niejasność kryteriów to ryzyko arbitralnej oceny.
Decyzje administracyjne przed pełnym wyjaśnieniem
Możliwość wydania ostrzeżenia publicznego lub decyzji tymczasowej przed ostatecznym zakończeniem postępowania może powodować nieodwracalne skutki dla lekarza i pacjenta.
Efekt mrożący dla lekarzy
Ryzyko kar finansowych może zniechęcać lekarzy do rozmowy z pacjentami o legalnych terapiach wspomagających — także tych, które są refundowane w innych krajach UE.
Brak rozróżnienia: oszustwo / off-label / integracyjna
Projekt nie wprowadza wyraźnej granicy między oszustwem a terapią wspomagającą, eksperymentem klinicznym, użyciem off-label czy medycyną integracyjną.
Ryzyko eliminacji medycyny integracyjnej
Bez precyzyjnych definicji projekt może doprowadzić do administracyjnej eliminacji legalnych ośrodków medycyny integracyjnej, działających zgodnie z aktualną wiedzą medyczną.
Wymiar humanitarny
Co stało się z pacjentami onkologicznymi w 2025 roku
9 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Lekarski zawiesił na rok prawo wykonywania zawodu lekarzowi opiekującemu się pacjentami onkologicznymi w klinice integracyjnej. Z dnia na dzień kilkudziesięciu pacjentów straciło opiekę. Pisali do urzędów państwowych — w tym do Rzecznika Praw Pacjenta — w publicznie dostępnych materiałach nie odnaleźliśmy informacji o udzielonej im pomocy.
W grudniu 2025 r. orzeczenie zostało uchylone w toku postępowania kasacyjnego jako wadliwe proceduralnie. Przez 11 miesięcy pacjenci pozostawali bez opieki, mimo apeli. Casus pokazuje, jak nieprecyzyjne kryteria mogą przerwać ciągłość opieki onkologicznej.
Stanowisko akademickie
Jak ten projekt wygląda na tle Europy?
Żaden z 7 sprawdzonych europejskich systemów ochrony zdrowia (Wielka Brytania, Niemcy, Francja, Belgia, Holandia, Włochy, Austria) nie stosuje blankietowej definicji „pseudomedycyny". Wszystkie stosują gradację dowodową: rozróżniają metodę, wskazanie, kwalifikacje osoby wykonującej, status dowodowy i ryzyko dla pacjenta.
UD207 — operując jedną definicją w art. 67zj niezależnie od tych rozróżnień — odchyla się od europejskiego standardu regulacyjnego i ryzykuje niezgodność z zasadą określoności prawa (art. 2 Konstytucji RP, lex certa) oraz proporcjonalności (art. 31 ust. 3).
Zobacz 7 modeli regulacyjnych UE/UK →Kontekst międzynarodowy
W czym Polska uczestniczyła 27 maja 2025
Rezolucja WHA78(14)
27 maja 2025 roku Światowe Zgromadzenie Zdrowia (WHA78) przyjęło w drodze konsensusu Globalną Strategię WHO ds. Medycyny Tradycyjnej, Komplementarnej i Integracyjnej (TCIM) 2025–2034. Polska — jako państwo członkowskie WHO i UE — była stroną przyjęcia tej rezolucji.
Pełny tekst rezolucji →Oświadczenie Unii Europejskiej
24 maja 2025 roku Unia Europejska — w imieniu 27 państw członkowskich, w tym Polski — złożyła oświadczenie wskazujące na potrzebę odpowiedzialnej integracji medycyny tradycyjnej i komplementarnej, w oparciu o evidence-based medicine, bezpieczeństwo, jakość, skuteczność i efektywność kosztową.
Pełne oświadczenie EEAS →